De meteorologische winter is bijna voorbij. Vooral de noordelijke helft van Nederland heeft een aantal weken met serieus winterweer te maken gehad. Er viel regelmatig sneeuw en soms ook ijzel. Ook bleef het lang koud waardoor gladheid door bevriezing veelvuldig voorkwam. In de zuidelijke provincies was van winterweer vaak weinig sprake.
Inmiddels is het in het hele land zacht. Aankomende woensdag stijgt het kwik zelfs in het zuid(oost)en van ons land naar 18 of 19 graden. Is de winter daarmee voorbij?
Als we een blik werpen op de weerkaarten, dan is van een comeback van Koning Winter voorlopig geen sprake. De wind waait de komende tijd uit het zuiden of zuidwesten en daarmee komt van oorsprong behoorlijk milde lucht naar ons land. De nachten verlopen overwegend vorstvrij en overdag is het vaak tussen 10 en 15 graden. Met flink wat zon en weinig wind voelt het zelfs ronduit lenteachtig aan.
Toch zit er – zoals zo vaak in deze tijd van het jaar – een klein addertje onder het gras.
Na een wat bewolkte en deels regenachtige donderdag en vrijdag, waarbij ook de wind tijdelijk wat aantrekt, krijgen hogedrukgebieden opnieuw meer invloed op ons weer. Dat betekent rustige condities, minder wind en meer opklaringen.
Overdag kan het onder invloed van de inmiddels krachtige februarizon gemakkelijk 10 graden of meer worden. De zon heeft eind februari al voldoende kracht om het aangenaam te laten aanvoelen. Maar de nachten zijn nog lang.
Tot vorst lijkt het dit weekend niet te komen, maar lokaal kunnen de temperaturen wel dicht in de buurt van het vriespunt uitkomen. Vooral op bruggen en viaducten – en dan met name de composietconstructies – kan het oppervlak sterker afkoelen dan de omringende wegen. Wanneer er voldoende vocht aanwezig is, kan daar lichte condensatiegladheid ontstaan. De kans is klein, maar niet volledig uit te sluiten.
Voor grootschalige strooiacties is er geen aanleiding, maar plaatselijke alertheid blijft gewenst.
Ook de eerste dagen van maart lijken weinig spannend te verlopen voor gladheidbestrijders. De grootschalige stromingspatronen blijven zacht en winters ogende scenario’s ontbreken vooralsnog in de modellen.
Kijken we verder vooruit, dan suggereren de lange termijnverwachtingen dat het rustige, relatief zachte weertype nog wel even kan aanhouden. Daarbij past echter direct een kanttekening: na ongeveer zeven dagen neemt de betrouwbaarheid van dit soort modelverwachtingen snel af.
Een tijdelijk kouder intermezzo met een fris nachtje en lokaal wat gladheid na de eerste maartweek is dan ook zeker niet uitgesloten. De kans op een structurele winterperiode is klein, maar een kortstondige terugval blijft in deze fase van het seizoen meteorologisch altijd mogelijk.
Ook later in maart is winterweer iets om rekening mee te houden. Voor veel gladheidbestrijders loopt het seizoen niet voor niets door tot midden of zelfs eind april.
De afgelopen jaren hebben laten zien dat winterse buien eind maart of zelfs begin april nog prima mogelijk zijn. Denk aan maartse sneeuwbuien of een onverwacht koude nacht met lokale gladheid. De zon staat dan wel hoger aan de hemel, maar tijdens intensieve buien kan het alsnog tijdelijk wit worden – zeker in de nachtelijke uren of in de vroege ochtend.
De winter verliest zijn grip, maar is klimatologisch gezien nog niet volledig uitgespeeld.
Op basis van de huidige weerkaarten lijkt de actieve winterfase achter ons te liggen. De komende 15 dagen verlopen overwegend zacht en rustig, met vooral aandacht voor incidentele nachtelijke afkoeling bij helder weer.
Maar maart blijft maart. Helemaal afsluiten doen we het winterdraaiboek nog niet. Mocht Koning Winter toch nog een laatste speldenprik uitdelen, dan hoor je dat uiteraard als eerste van onze gladheidmeteorologen.