15-daagse gladheid: de winter komt eraan

Een zuidelijke stroming voerde deze week zeer zachte lucht aan. Woensdag scheen daarbij de zon, waardoor het kwik op brede schaal boven 15 graden uitkwam. Met deze hoge temperaturen was nachtvorst bij lange na niet aan de orde, dus leek ook gladheid ver uit beeld te zijn.

Koude lucht stroomt het land binnen

De komende dagen komt daar verandering in als de koude lucht vanuit het noorden ons land binnenstroomt. In onderstaande figuur zien we de luchttemperatuur op ongeveer 1,5 km hoogte op vrijdag 14:00 uur. In Nederland is een duidelijke grens te zien. Het noorden van het land bevindt zich al in koelere lucht, terwijl het in het zuiden nog zacht is. Deze overgang tussen de luchtsoorten gaat gepaard met stijgende lucht en dus regen. In een strook in het midden van het land kan vrijdag gemakkelijk 30 mm regen gaan vallen. 

Nattebol-potentiaaltemperatuur (theta-w) op 850hPa hoogte volgens het ECMWF-GLOBAL model, de run van 12 nov 6Z, op 14 nov 13Z. Bron: I’m Weather

Het binnenstromen van de koude lucht leidt in het noordoosten in de nacht naar zondag al tot lagere minima. Momenteel is er 40% kans op vorst op 2 meter hoogte. Dat betekent dat de kans op grondvorst nog wat hoger is en dat gladheid, met name op bruggen, niet is uit te sluiten. Voor het midden van het land is de nacht naar zondag uiterst onzeker. Allesbepalend is hoe ver de koude lucht zaterdag het land instroomt. 

Komende week kans op nachtvorst

In ieder geval bereikt de koude lucht binnenkort het hele land. Vanaf maandag 17 november komen de maxima een tijd niet meer boven 10 graden uit. In onderstaande pluim voor het noordoosten zien we dat veel berekeningen regelmatig met minima onder het vriespunt komen. Of dit daadwerkelijk gebeurt hangt vooral af van de wind en bewolking. Op de dag zelf kan daar meer zekerheid over worden gegeven. 

De temperatuurpluim volgens het ECMWF model voor de regio noordoost. Bron: Weerplaza.nl

In het midden en zuiden van het land is het minder fris. Zo zien we in onderstaande pluim voor de regio midden dat enkele berekeningen onder nul graden uitkomen, maar dat de kans groter is dat de temperatuur boven het vriespunt blijft. 

De temperatuurpluim volgens het ECMWF model voor de regio midden. Bron: Weerplaza.nl

Winterse neerslag

In de tweede helft van volgende week nemen de neerslagkansen toe. Met de koude lucht kan dat betekenen dat er winterse neerslag valt. Zo is op onderstaande figuur te zien dat het ECMFW model voorzichtig winterse kleuren op de kaart laat verschijnen. Waarschijnlijk gaat het vooral om buien met korrelhagel, maar wellicht behoort een dun sneeuwlaagje in de Limburgse heuvels ook tot de mogelijkheden. Op dit moment is dat nog moeilijk te zeggen. 

Neerslagtype volgens het ECMWF-EU model, de run van 12 nov 00Z, op 21 nov 01Z. Bron: I’m weather.