In deze extra gladheidsverwachting bespreken we de kansen op winters weer de komende dagen. Het is een bijzondere week met kansen op ijzel en sneeuw, maar ook nog temperaturen in de dubbele cijfers.
Grensgebied tussen twee luchtsoorten
Deze week ligt Nederland precies op de grens tussen twee weertypen. Boven Rusland bevindt zich een krachtig hogedrukgebied met uitzonderlijk lage temperaturen. Ondanks de kou is het er wel stabiel met weinig wind en neerslag. Zuidwest-Europa wordt beïnvloed door lagedrukgebieden. Er staat veel wind en er trekken talrijke buien over. De temperatuur is in Zuidwest-Europa juist hoger dan gebruikelijk. Zo was het eerder deze week nog 12 graden in Parijs.

Fig 1. Temperatuur afwijking van het langjarig gemiddelde volgens het ECMW HRES model (Run 21 Jan 00Z). Bron: WXCharts.com
In bovenstaande kaart is goed te zien dat Nederland op de grens van de koude lucht uit Rusland en de zachte lucht uit Frankrijk ligt. Omdat we zo in een grensgebied liggen is de verwachting erg onzeker. De luchtdruk hoeft maar iets te verplaatsen en ons weerbeeld ziet er totaal anders uit. De vraag is dus dagelijks: wint de koude of zachte lucht terrein over ons land?
Donderdag en vrijdag wint de koude lucht het in het noordoosten. Het kwik komt er niet of nauwelijks boven het vriespunt. In het zuiden is dit een heel ander verhaal. De temperatuur loopt op naar 5 graden in Utrecht tot wel 10 graden in Maastricht. Zie onderstaande kaart voor de maximumtemperatuur op vrijdag.
Fig 2. Temperatuur op vrijdag om 15:00 uur volgens het KNMI Harmonie model (run 21 jan 12Z). Bron: Infoplaza / Wilfred Jansen
IJzelkansen in de nacht naar vrijdag
Donderdagmiddag tot vrijdagochtend trekt vanuit het zuidwesten een neerslaggebied over het land. Bij temperaturen boven 5 graden is dit in Zuid-Nederland geen enkel probleem voor gladheidsbestrijders. In het noorden zien we dat de neerslag als ijzel valt. Dat betekent dat de regen onderkoeld is en bij aanraking met de grond meteen bevriest. Dit kan verraderlijk gladde situaties opleveren waarbij zelfs strooizout soms niet voldoende werkt.

Fig 3. Neerslagtype op vrijdag om 4:00 uur volgens het KNMI Harmonie model (run 21 jan 12Z). Bron: Infoplaza / Wilfred Jansen
Zoals eerder aangegeven gaat de verwachting deze week gepaard met veel onzekerheid. Zo is nog moeilijk te zeggen waar de regen precies overgaat in ijzel. Dit is afhankelijk van hoe ver naar het zuiden de koude lucht weet te reiken. Daarnaast is de neerslagintensiteit nog niet zeker en valt regionaal misschien nog geen millimeter. Grote kans dat voor sommige regio’s pas op vrijdagnacht duidelijkheid kan worden gegeven over de kansen op ijzel.
Sneeuwkansen op zaterdag
Na het wegtrekken van de ijzel op vrijdag staat zaterdag mogelijk het volgende winterweer op de stoep. De koude lucht is inmiddels verder naar het zuiden uitgebreid en het kwik komt nergens meer boven 5 graden uit. Er trekt een neerslaggebied vanuit het zuidoosten over waarbij veel modellen sneeuw berekenen. Toch zijn de verschillen per modelberekening nog erg groot. Zo zien we in onderstaande kaarten dat het ECMW-EU model eerst een sneeuwdek van 5 cm liet ontstaan (links) terwijl het in een andere berekening nauwelijks een sneeuwdek geeft (rechts). De komende dagen zullen we steeds meer duidelijkheid krijgen over de verwachting.
