Voorbereid op winterse gladheid
Een langdurig sneeuwdek is in november zeldzaam, maar nachtvorst en winterse buien kunnen lokaal voor gladheid zorgen. Voor gladheidsbestrijders is het daarom belangrijk om de temperatuurontwikkeling en mogelijke winterse neerslag te volgen. Daarnaast is het verstandig om het materieel en strooizout op tijd klaar te hebben staan, zodat gladheidsbestrijders bij winterse omstandigheden direct in actie kunnen komen.
Wanneer valt er sneeuw in november?
Temperatuur daalt gedurende november
In november daalt de temperatuur geleidelijk. Waar de middagtemperatuur begin november gemiddeld rond 12 graden ligt, is dat eind november ongeveer 8 graden. De gemiddelde minimumtemperatuur daalt van circa 6 naar 2 graden. Het aantal vorstdagen verschilt per regio. Gemiddeld zijn dat twee dagen aan de kust tegenover ongeveer zeven dagen in het oosten. IJsdagen, waarop het de hele dag vriest, zijn in november uitzonderlijk.
Winterse buien vanaf de Noordzee
Voor winterse buien in november is de aanvoer van koude lucht uit noordelijke richtingen nodig. Meestal komt de wind uit richtingen tussen zuid en west. Wind uit noordelijke richtingen komt minder vaak voor. De Noordzee is in november relatief warm vergeleken met later in de winter. Wanneer koude lucht over het warmere zeewater stroomt, kunnen stevige buien ontstaan. Daarbij valt vaak natte sneeuw die meestal niet blijft liggen. Tijdens felle buien kan het tijdelijk wit worden. Of de sneeuw blijft liggen, hangt onder andere af van de temperatuur van de ondergrond. Vooral in het binnenland kan de temperatuur tijdens nachtelijke opklaringen onder nul dalen, waardoor sneeuw soms tot de ochtend blijft liggen.

Gladheid na flinke sneeuwbui op 21 november 2024 in Heerenveen. Foto: Albert Thibaudier
Regionale verschillen in sneeuwval
Gemiddeld wordt in november op ongeveer één dag sneeuw waargenomen. De regionale verschillen zijn echter groot. In Vlissingen zijn er gemiddeld geen sneeuwdagen, terwijl Groningen, Drenthe en Twente gemiddeld twee sneeuwdagen tellen. Meestal gaat het om natte sneeuw of sneeuw die slechts kort blijft liggen. In de klimaatperiode 1981-2010 kwamen gemiddeld één tot vijf dagen met sneeuw of natte sneeuw voor. Door klimaatopwarming is dit aantal afgenomen.
Uitzonderlijke sneeuwval in november
Hoewel sneeuw in november meestal beperkt blijft, laten eerdere gebeurtenissen zien dat uitzonderlijke sneeuwval grote gevolgen kan hebben. Op 25 november 2005 viel in Oost-Nederland een dik pak sneeuw. Terwijl het in het westen regende en aan zee stormde, ontstond in Gelderland en Overijssel een enorm verkeersinfarct. Het verkeer kwam regionaal volledig tot stilstand en mensen hebben (een deel van) de nacht in hun auto's op de snelwegen moeten doorbrengen. Ook op 29 november 2010 ontstonden verkeersproblemen door sneeuwval. In grote delen van Nederland vormde zich een sneeuwdek van meerdere centimeters. Dergelijke weersomstandigheden kunnen ook leiden tot grote verstoringen voor transport- en logistieke bedrijven. Deze voorbeelden laten het belang zien van tijdige weersinformatie voor gladheidsbestrijders, zodat zij hun werkzaamheden goed kunnen voorbereiden en de gladheidsbestrijding op tijd kunnen uitvoeren.

Sneeuwval op 25 november 2005 zorgde voor grote verkeershinder op wegen. Foto: Adobe Stock / misign
Volg de kans op gladheid in november
Voor de tweede helft van november lijkt de kans op sneeuw voorlopig klein. De verwachting is dat het vooral wisselvallig weer wordt met middagtemperaturen tussen 4 en 10 graden. In de nachten blijft de temperatuur meestal boven het vriespunt. Een winterse bui (of natte sneeuw) is niet helemaal uitgesloten, maar de kans op sneeuw die blijft liggen is vooralsnog nihil. Bij tijdelijke opklaringen kan het vooral in het binnenland wel lokaal afkoelen tot onder nul, waardoor plaatselijk gladheid kan ontstaan.
Kortom, sneeuw in november is niet uitzonderlijk, maar blijft meestal slechts kort liggen. Tegelijkertijd neemt de kans op nachtvorst gedurende de maand toe. Vooral in het binnenland verdienen winterse buien en koude nachten aandacht bij de voorbereiding van gladheidsbestrijding en transportactiviteiten.
Ben je al klant bij Infoplaza? Gebruik je dashboard om de actuele weersverwachtingen en relevante gladheidsinformatie te volgen en je werkzaamheden tijdig af te stemmen. Wil je beter voorbereid zijn op winterse omstandigheden? Neem dan vrijblijvend contact met ons op en ontdek hoe Infoplaza je organisatie ondersteunt met weersinformatie voor operationele beslissingen.
Marsel Blok