Van Hondsrug tot Hunebed Highway, en van veengebied tot bosrijke grond: de provincie Drenthe heeft veel moois te bieden. Om alles toegankelijk en veilig te houden staat een team van 5 gladheidscoördinatoren klaar om glijpartijen op 550 kilometer aan provinciale wegen te voorkomen. Hoe houd je grip op de risico’s van gladheid? We gingen op zoek naar de Drentse aanpak.
We spreken met 2 CoGla’s, Freddy Kamst en Eelco Tukker. De één doorgewinterd en al ruim 40 jaar in het vak (Freddy). De ander net een jaar begonnen als projectleider gladheidsbestrijding (Eelco).
Eelco heeft zin in zijn eerste seizoen als CoGla. Zorgen maakt hij zich allerminst. “We hebben een team van 5 CoGla’s met een hoop ervaren mensen. Ik sta er niet alleen voor en heb er dus alle vertrouwen in.”
De ervaring komt mede van Freddy, die bij wijze van spreken opgegroeid is met gladheid. Voordat hij in de jaren 90 bij de Provincie Drenthe aan de slag ging, maakte hij al de minst subtiele manier van gladheidsbestrijding mee tijdens zijn militaire dienst eind jaren 70. “Ik was gestationeerd in Noord-Duitsland toen er sneeuwstormen waren. Om de wegen schoon te vegen moest ik in een Leopard-tank met een blad ervoor rijden.”
Freddy zag vervolgens de opkomst van de GMS begin jaren 80, en hij deed in Den Haag en Delft ervaring op met strooiwagens - toen nog met motor-aangedreven strooiers. Er is echter 1 ding dat nooit verandert, en dat is het gevoel dat ontstaat bij echte sneeuw en ijzel. “Dan wordt gladheidsbestrijding echt leuk”, zegt Freddy. Ook Eelco kan dat beamen: ‘Wat wij doen wordt tijdens extreme situaties echt zichtbaar. Het gaat dan ook leven in de maatschappij – iedereen is dan met het weer bezig.”
Stuifsneeuw en ijzel
Sneeuwruimen met een Duitse tank, dat is lastig te overtreffen. Maar wat heeft in de moderne tijd nog indruk gemaakt? Voor Freddy was dat begin 2021, toen er sprake was van veel stuifsneeuw. “Toen zag je echt de boel op een hoop vliegen.”
Eelco: “Voor mij was dat zo’n 5/6 jaar gleden, toen er langdurige ijzel was in de week na Kerst. Toen kon men continu zout blijven strooien.”
Hunebed in de winter. Foto: Henriette Karssen
Speciale aanpak voor hele provincie
In de provincie Drenthe zijn er twee soorten bodems: veen of zand. Dit heeft gevolgen voor de gladheidsbestrijding: veen houdt vocht vele malen beter vast. “En dan hebben we ook te maken met kilometers weg die door het bos lopen. In de winter zien die amper zonlicht, dus ze blijven heel lang koud en vochtig. Dat maakt gladheidsbestrijding hier best complex”, zegt Eelco. Freddy vervolgt: Dat lossen we dan op door overal te strooien of nergens. Want per steunpunt is een andere aannemer. En dan moet je heel specifiek gaan kijken wie bij welk deel hoort, en waar je wel of niet strooit, waar zit de overlap. Dat maakt dingen onnodig ingewikkeld. Dus we doen alles of niets.”
Is dat wat we noemen de Drentse aanpak? Eelco: “Alles of niets: dat klopt, maar we doen het wel beheerst. Wij zijn verantwoordelijk voor beschikbaarheid van de weg. We willen risico echt uitsluiten. Je wil niet gaan speculeren of het kwartje misschien de goede kant op valt, en daarmee een strooiactie besparen. Liever gewoon geen glijpartij.”
Data en 24/7 monitoring
Freddy, die alle ontwikkelingen wel heeft meegemaakt, heeft ook de ontwikkeling naar data gedreven beslissingen en 24/7 monitoring zien opkomen. “Nu werken we met GladheidSupport van Infoplaza, een dashboard met data en hebben we meteorologen tot onze beschikking die op de achtergrond meekijken. Dat was vroeger wel anders, toen keek je naar het weerbericht.”Tja, dan kon het zelfs wel eens voorkomen dat er voor de nacht geen neerslag voorspeld werd, en dat het toch om 3 uur ’s nachts glad werd. “Nu kunnen we veel meer met een gerust hart gaan slapen.”
Eelco: “Infoplaza houdt de weersituatie en de wegdeksensoren in de gaten en trekt waar nodig tijdig aan de bel. Die menselijke slag blijven we belangrijk vinden.”
Op de voorgrond
Die menselijke slag vindt Infoplaza zelf ook belangrijk. Vandaar dat we elk jaar de Strooiheld van het Jaar-verkiezing houden, om gladheidsbestrijders in het zonnetje te zetten. Wat vinden de CoGla’s uit Drenthe van de naam ‘strooiheld’? “In Drenthe treden we niet zo graag op de voorgrond”, vertelt Freddy. “Maar we vinden het stiekem wel leuk.” Ook Eelco is het daarmee eens. “Helden mag je het zeker noemen. Zij gaan de weg op als iedereen het advies krijgt thuis te blijven. Dat mag wel gewaardeerd worden.”Wat is dan een echte strooiheld? Volgens Freddy is dat iemand die fysiek aan het strooien is. “Wij kijken vooral op schermen en zijn slechts aangever. Een strooiheld moet wel met de poten in zout en sneeuw staan.” Eelco ziet vooral de charme in van het vak. “Ik kan me heel goed voorstellen dat mensen dit mooi werk vinden om te doen. In slechte weersomstandigheid eropuit in het holst van de nacht… een strooiheld vindt het dus ook echt leuk, jaar in, jaar uit.”
Gladheidsbestrijding bij de provincie Drenthe
Feiten en cijfers
3
centrale steunpunten
29
strooiroutes
520
km provinciale wegen (en 270 km fietspaden)
5400
ton voorraad strooizout (en 100.000 liter pekelwater per steunpunt)
-3.png?width=360&name=image%20(4)-3.png)